BÍ QUYẾT HẠN CHẾ NỨT, GÃY SƯỜN ZIRCONIA DO SỐC NHIỆT

Trong quá trình gia công răng sứ, tình trạng nứt, gãy sườn Zirconia hoặc rớt sứ sau khi nung là vấn đề khiến labo mất nhiều thời gian và chi phí làm lại.

Một yếu tố thường bị bỏ qua chính là sốc nhiệt – thermal shock. Hiểu đúng hiện tượng này và kiểm soát tốt quá trình làm nguội có thể giúp hạn chế nguy cơ nứt, gãy sườn và nâng cao độ ổn định của phục hình.

1. Sốc nhiệt trong Zirconia là gì?

Sốc nhiệt xảy ra khi vật liệu thay đổi nhiệt độ quá nhanh, đặc biệt từ nhiệt độ cao xuống môi trường có nhiệt độ thấp hơn.

Trong quá trình nung, sườn Zirconia được gia nhiệt ở nhiệt độ cao. Nếu phục hình được làm nguội quá nhanh hoặc lấy ra khỏi lò khi còn nóng, lớp bên ngoài có thể giảm nhiệt nhanh hơn phần bên trong.

Sự chênh lệch này tạo ra khác biệt về co giãn của vật liệu. Khi ứng suất nhiệt tăng cao, trên sườn có thể xuất hiện vết nứt nhỏ, nứt bề mặt hoặc gãy phục hình.

Các vết nứt ban đầu đôi khi rất nhỏ và khó nhận biết. Sau nhiều lần nung như đắp sứ, tạo màu hoặc nướng bóng, những điểm yếu này có thể tiếp tục phát triển và ảnh hưởng đến độ ổn định của phục hình.

2. Khi nào nguy cơ nứt, gãy do sốc nhiệt dễ xảy ra?

Nguy cơ sốc nhiệt cần được chú ý nhiều hơn ở cầu dài, phục hình lớn hoặc sản phẩm phải trải qua nhiều chu kỳ nung.

Hai tình huống thường gặp gồm:

• Sử dụng chương trình nung có thời gian làm mát – cooling time quá ngắn, hoặc dùng chương trình nung nhanh nhưng không điều chỉnh giai đoạn làm nguội phù hợp.

• Lấy phục hình ra khỏi lò quá sớm khi sản phẩm còn nóng, trong khi nhiệt độ phòng thấp do điều hòa hoặc thời tiết.

Khi chênh lệch giữa nhiệt độ trong lò, phục hình và môi trường càng lớn, nguy cơ xuất hiện ứng suất nhiệt càng cần được lưu ý.

Vì vậy, kỹ thuật viên không nên chỉ quan tâm đến nhiệt độ nung mà bỏ qua quá trình hạ nhiệt sau nung.

3. Vì sao cooling time lại quan trọng?

Trong chương trình nung, giai đoạn làm mát cũng rất quan trọng. Phục hình cần đủ thời gian để nhiệt độ giảm dần và tương đối đồng đều từ trong ra ngoài.

Với cầu dài hoặc phục hình lớn, sự khác biệt nhiệt giữa các vùng có thể rõ hơn. Vì vậy, đồ thị hạ nhiệt nên giảm từ từ, tương đối thoải, thay vì hạ quá nhanh.

Nếu sử dụng chương trình nung nhanh, kỹ thuật viên vẫn cần đảm bảo thời gian làm mát phù hợp.

Điều cần nhớ là nung nhanh không đồng nghĩa với làm nguội thật nhanh. Việc rút ngắn quá mức giai đoạn hạ nhiệt có thể làm tăng sự chênh lệch nhiệt độ giữa các vùng của phục hình.

4. Cách hạn chế sốc nhiệt và nứt, gãy sườn Zirconia

Nguyên tắc quan trọng nhất là hạn chế thay đổi nhiệt độ quá đột ngột.

Cần đảm bảo thời gian làm mát phù hợp với loại phục hình và chương trình nung. Với cầu dài hoặc phục hình lớn, nên dành nhiều thời gian hơn cho giai đoạn hạ nhiệt.

Thay vì lấy sản phẩm ra ngay khi chương trình kết thúc, có thể để phục hình nguội dần trong lò.

Nếu thiết bị cho phép, nên mở cửa lò theo từng giai đoạn: hé cửa trước, chờ nhiệt độ giảm thêm rồi mới mở hoàn toàn và lấy phục hình ra.

Cách này giúp giảm sự thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa môi trường trong lò và nhiệt độ phòng.

Không nên đặt lò tại vị trí có luồng điều hòa thổi trực tiếp hoặc môi trường quá lạnh vì có thể làm tăng chênh lệch nhiệt độ khi phục hình được lấy ra.

Bên cạnh quy trình nung, việc lựa chọn phôi Zirconia có chất lượng ổn định và tuân thủ hướng dẫn kỹ thuật phù hợp với từng dòng vật liệu cũng cần được quan tâm.

5. Đặc biệt lưu ý với cầu dài và phục hình nung nhiều lần

So với mão đơn, cầu dài có kích thước lớn và nhiều đơn vị liên kết. Khi nhiệt độ thay đổi, các vùng trên phục hình có thể không nguội xuống với tốc độ giống nhau.

Ngoài ra, phục hình có thể trải qua nhiều công đoạn như:

Nung sườn → Đắp sứ → Chỉnh màu → Stain → Nướng bóng.

Mỗi lần đưa sản phẩm vào và lấy ra khỏi lò đều tạo thêm một chu kỳ thay đổi nhiệt.

Chính vì vậy, nguy cơ liên quan đến sốc nhiệt không chỉ xuất hiện ở một lần nung duy nhất mà có thể cần được kiểm soát xuyên suốt toàn bộ quá trình hoàn thiện.

Kỹ thuật viên nên duy trì quy trình làm nguội ổn định trong tất cả các lần nung.

Làm nguội đúng cách ở từng giai đoạn giúp hạn chế nguy cơ tích lũy ứng suất nhiệt trên phục hình.

Đặc biệt với cầu dài, không nên vì muốn rút ngắn thời gian sản xuất mà lấy phục hình ra khỏi lò quá sớm.

6. Kiểm soát quy trình để giảm tỷ lệ làm lại

Nứt hoặc gãy sườn không nhất thiết chỉ xuất phát từ sốc nhiệt. Thiết kế sườn, độ dày vật liệu, quá trình gia công và nhiều yếu tố khác cũng có thể liên quan.

Do đó, khi một phục hình thường xuyên xảy ra nứt hoặc gãy, kỹ thuật viên không nên mặc định nguyên nhân chỉ đến từ vật liệu.

Tuy nhiên, sốc nhiệt là một yếu tố mà labo có thể chủ động kiểm soát thông qua thời gian làm nguội, cách mở lò và nhiệt độ môi trường.

Kiểm soát tốt yếu tố này giúp giảm hao phí vật liệu, thời gian làm lại và chi phí bảo hành, đồng thời hỗ trợ labo duy trì chất lượng ổn định hơn.

Đây cũng là lý do những thao tác tưởng như rất nhỏ, chẳng hạn chờ thêm thời gian trước khi mở lò hay tránh để luồng điều hòa thổi trực tiếp vào phục hình nóng, lại có thể ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng.

7. Kết luận

Sốc nhiệt trong Zirconia có thể xuất hiện ở nhiều giai đoạn như nung sườn, đắp sứ hoặc nướng bóng.

Khi phục hình đang ở nhiệt độ cao nhưng bị làm nguội quá nhanh, sự chênh lệch nhiệt giữa các lớp có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện ứng suất, từ đó ảnh hưởng đến độ ổn định của sườn.

Để hạn chế tình trạng này, kỹ thuật viên cần chú ý:

Cooling time phù hợp → Hạ nhiệt theo từng giai đoạn → Không lấy phục hình ra quá sớm → Mở lò từ từ → Hạn chế môi trường quá lạnh → Thận trọng với cầu dài và phục hình nung nhiều lần.

Quan trọng hơn, không nên xem sốc nhiệt là nguyên nhân duy nhất của mọi trường hợp nứt, gãy. Khi xảy ra sự cố, cần đánh giá đồng thời cả vật liệu, thiết kế, độ dày sườn, quy trình gia công và chu trình nung.

Tại LABO THY – THYLAB, việc kiểm soát từng công đoạn từ vật liệu, gia công, nung đến hoàn thiện là một phần quan trọng trong định hướng nâng cao chất lượng phục hình và hạn chế làm lại.

LABO THY – THYLAB
Kiến tạo giá trị thẩm mỹ từ những chi tiết nhỏ.